Türkiye’de Sosyal Bilgiler Eğitimi Alanında “Araştıran Öğretmen”e Genel Bir Bakış: Eylem Araştırmalarını Neden ve Nasıl Yapıyoruz?

  • Burcu Sel MEB

Abstract

Bu araştırmada eylem araştırmaları açısından zengin bir kapsam sunan sosyal bilgiler dersi bağlamında gerçekleştirilen eylem araştırmalarındaki mevcut eğilimin belirlenmesi ve gelecekteki olası eylem araştırmalarına ilişkin bir projeksiyon geliştirilmesi amaçlanmıştır. SSCI, ERIC, EBSCO, Google Scholar, Ulakbim TRDizin indeksleri üzerinden Türkiye adresli dergilerde yayınlanan 66 makale üzerinden gerçekleştirilen içerik analizi sonucuna göre; alternatif model/uygulama ve etkinliklerin kullanımı, tarihsel yöntem ve becerilerin öğretimi, çoklu okuryazarlıkların öğretimi, kavram öğretimi, teknoloji kullanımı ve değer öğretimi olmak üzere geniş bir konu yelpazesinin olduğu görülmüştür. Eylem araştırması yürütücüsünün rolü açısından; araştırmacı uygulama sürecinin içerisinde, araştırmacı uygulama sürecinin dışında ve araştırmacı-öğretmen birlikte uygulayıcı olmak üzere araştırmacı rollerinin açıklandığı, en fazla “öğretmen” rolünü üstlenen araştırmacının uygulayıcı olarak yer aldığı görülmektedir. İşbirlikçi, katalizör veya yansıtıcı olarak sürecin içinde yer alan araştırmacı rolünün yerine dışarıdan müdahale eden geleneksel tekil araştırmacı anlayışının devam ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca en fazla teknik, bilimsel ve işbirlikçi yaklaşımın kullanıldığı; araştırmaların çoğunluğunda eylem araştırması döngüsünün/yansıtma süreçlerinin belirtilmediği ve geçerlik/güvenirlik süreçlerine ilişkin açıklamaların yer almadığı görülmektedir. Çalışma grubu/katılımcılar incelendiğinde öğrenci, öğretmen adayı, öğretmen, veli ve öğretim üyesine yer verildiği, en sıklıkla ele alınan katılımcıların öğrenciler, en az sıklıkla ele alınan katılımcıların ise öğretim üyeleri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca eylem araştırmalarına ilişkin terminolojik açıdan metodolojik bir kavramsal birlikteliğin de olmadığı görülmektedir.

Published
2022-01-31
How to Cite
SEL, Burcu. Türkiye’de Sosyal Bilgiler Eğitimi Alanında “Araştıran Öğretmen”e Genel Bir Bakış: Eylem Araştırmalarını Neden ve Nasıl Yapıyoruz?. Başkent University Journal of Education, [S.l.], v. 9, n. 1, p. 30-47, jan. 2022. ISSN 2148-3272. Available at: <http://buje.baskent.edu.tr/index.php/buje/article/view/442>. Date accessed: 16 may 2022.
Section
Makaleler / Articles